ข้ามไปยังเนื้อหา ข้ามไปยังเนื้อหา
ไข้หวัดนกไก่ชน: 5 จุดใน 30 วัน
บทความ

ไข้หวัดนกไก่ชน: 5 จุดใน 30 วัน

การป้องกันไข้หวัดนกในไก่ชนต้องเริ่มจากการแยกความเสี่ยง ไม่ใช่รอให้ไก่แสดงอาการ เพราะเชื้อไข้หวัดนก เช่น เอชห้าเอ็นหนึ่งและเอชเจ็ดเอ็นเก้า สามารถแพร่ผ่านมูล น้ำมูก น้ำลาย อุปกรณ์ รองเท้า และนกธรรมชาติไ...

19 พฤศจิกายน 2569 5 min read
❦

การป้องกันไข้หวัดนกในไก่ชนต้องเริ่มจากการแยกความเสี่ยง ไม่ใช่รอให้ไก่แสดงอาการ เพราะเชื้อไข้หวัดนก เช่น เอชห้าเอ็นหนึ่งและเอชเจ็ดเอ็นเก้า สามารถแพร่ผ่านมูล น้ำมูก น้ำลาย อุปกรณ์ รองเท้า และนกธรรมชาติได้ ผู้เลี้ยงไก่ชนในประเทศไทยควรใช้ระบบสามชั้น ได้แก่ โรงเรือนปิด การกักกันไก่ใหม่อย่างน้อย 30 วัน และการทำความสะอาดทุกวัน โดยประสานคำแนะนำจากกรมปศุสัตว์และสำนักงานสาธารณสุขในพื้นที่ องค์การอนามัยโลกย้ำว่าการสัมผัสสัตว์ปีกป่วยหรือตายเพิ่มความเสี่ยงต่อคน ขณะที่การปรุงเนื้อไก่ให้สุกถึง 70 องศาเซลเซียสช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อก่อโรคในอาหารได้ จุดสำคัญคืออย่าเคลื่อนย้ายไก่ที่ป่วย อย่าชำแหละเอง และรีบแจ้งเจ้าหน้าที่เมื่อพบการตายผิดปกติ การป้องกันที่มีประสิทธิภาพที่สุดจึงเป็นวินัยรายวัน ไม่ใช่ยาหรืออาหารเสริมเพียงชนิดเดียว

Wild Wild Riches · ทดลองเล่นฟรี

ข้อสรุปสำคัญ: ต้องป้องกันอย่างไร?

การป้องกันไข้หวัดนกในไก่ชนที่ได้ผลประกอบด้วยการปิดกั้นนกป่า ควบคุมคนและอุปกรณ์ กักกันไก่ใหม่ 30 วัน และเฝ้าดูอาการทุกวัน หากพบไก่ตายหลายตัว หายใจลำบาก หรือมีอาการทางประสาท ต้องหยุดเคลื่อนย้ายและติดต่อกรมปศุสัตว์ทันที

ความแตกต่างระหว่างซุ้มที่ควบคุมโรคได้กับซุ้มที่มีความเสี่ยงสูงมักไม่ได้อยู่ที่สายพันธุ์หรือราคาของไก่ แต่อยู่ที่ “จุดเชื่อมต่อ” ระหว่างไก่กับโลกภายนอก เช่น รองเท้าที่เดินจากตลาดสัตว์ปีกเข้าคอก ถังน้ำที่ใช้ร่วมกัน หรือกรงขนส่งที่ไม่ผ่านการล้างและฆ่าเชื้อ การใช้ยาปฏิชีวนะไม่สามารถป้องกันไวรัสไข้หวัดนกได้ และการให้วิตามินก็ไม่ได้ทดแทนระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ ดังนั้นควรกำหนดพื้นที่สะอาดและพื้นที่เสี่ยงอย่างชัดเจน โดยให้รองเท้า เสื้อผ้า ถังอาหาร และอุปกรณ์ของคอกแยกจากกันอย่างน้อย 1 ชุดต่อพื้นที่ หากมีการแข่งขันหรือการเดินทาง ควรตรวจสุขภาพไก่ก่อนออกจากซุ้มและกักแยกหลังกลับมา เพราะช่วง 7–14 วันหลังสัมผัสแหล่งเสี่ยงเป็นช่วงที่ต้องสังเกตอย่างใกล้ชิด (รายละเอียดการดูแลพื้นฐานอ่านได้จาก คู่มือการเลี้ยงไก่ชนสำหรับมือใหม่)

ไก่ชนแข็งแรงยืนในโรงเรือนตาข่ายปิดสะอาดยามเช้า มีถาดฆ่าเชื้อหน้าทางเข้า

หากต้องการวางระบบดูแลไก่ชนให้เป็นขั้นตอน ข่าวไก่ชนรวบรวมเนื้อหาเรื่องพันธุ์ไก่ การฝึก กฎสนาม และสุขภาพไว้ในหมวดเดียวกัน

เรียนรู้เพิ่มเติม

ผู้เลี้ยงไก่ชนพบความเสี่ยงอะไรบ้าง?

ผู้เลี้ยงมักพบความเสี่ยงจากไก่ใหม่ นกป่า ตลาดสัตว์ปีก มูลปนเปื้อน และอุปกรณ์ที่เดินทางระหว่างหลายคอก โดยเชื้ออาจติดมากับรองเท้า ลัง หรือมือโดยไม่เห็นคราบสกปรก การไม่มีอาการในทันทีจึงไม่ได้แปลว่าฝูงปลอดเชื้อ

ในทางปฏิบัติ ผู้เลี้ยงไก่ชนควรทำบัญชี “แหล่งสัมผัส” ทุกวัน ไม่ใช่เพียงจดจำนวนอาหารและน้ำ ตัวอย่างเช่น หากนำไก่จากจังหวัดนครปฐม เชียงใหม่ หรือพื้นที่อื่นเข้าซุ้ม ให้บันทึกวันที่ แหล่งที่มา ผู้ขนส่ง และคอกกักกันให้ครบ การเดินทางผ่านตลาดสัตว์ปีกหรือสนามชนไก่อาจเพิ่มโอกาสสัมผัสกรงและพื้นผิวร่วม แม้ไก่ที่เห็นภายนอกยังดูแข็งแรงก็ตาม ข้อมูลจาก องค์การอนามัยโลก ระบุว่าไข้หวัดนกเป็นกลุ่มโรคไวรัสที่แพร่ในสัตว์ปีก และบางสายพันธุ์สามารถติดคนได้ ส่วน กรมปศุสัตว์ เป็นหน่วยงานหลักของไทยในการเฝ้าระวังและควบคุมโรคสัตว์ ดังนั้นการเคลื่อนย้ายไก่ควรตรวจข้อกำหนดท้องถิ่นก่อนทุกครั้ง ความเสี่ยงที่ถูกมองข้ามมากที่สุดคือการใช้ขันน้ำหรือแปรงร่วมกันระหว่างไก่ป่วยกับไก่ปกติ เพราะเป็นการขยายพื้นที่ปนเปื้อนจากหนึ่งคอกไปหลายคอกภายในวันเดียว

สัญญาณที่ต้องหยุดเคลื่อนย้ายไก่

อาการบางอย่างคล้ายโรคทางเดินหายใจทั่วไป จึงไม่ควรวินิจฉัยเองจากอาการเพียงข้อเดียว ให้ดูทั้งจำนวนไก่ที่ป่วย ความเร็วของการแพร่ และการตายที่ผิดปกติ โดยสัญญาณเฝ้าระวังมีดังนี้

  1. กินอาหารหรือน้ำน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด ซึม ขนฟู หรือแยกตัวจากฝูง
  2. ไอ จาม หายใจมีเสียง น้ำมูกไหล หน้าบวม หงอนหรือเหนียงคล้ำ
  3. ท้องเสีย ไข่ลดลง ขาอ่อนแรง เดินเซ คอบิด หรือมีอาการทางประสาท
  4. ตายกะทันหันหลายตัวในช่วงเวลาใกล้กัน โดยไม่ทราบสาเหตุ
  5. มีนกป่าตาย มูลนก หรือซากสัตว์อยู่ใกล้รั้วและแหล่งน้ำของคอก

หากมีสัญญาณเหล่านี้ ให้แยกคนดูแลออกจากคอกอื่น หยุดซื้อขายและหยุดนำไก่ออกนอกพื้นที่ สวมถุงมือและหน้ากากที่เหมาะสม ห้ามเปิดซากเพื่อดูอวัยวะ และติดต่อปศุสัตว์อำเภอหรือสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเพื่อขอคำแนะนำ การแจ้งเร็วช่วยให้เจ้าหน้าที่ประเมินตัวอย่างและกำหนดพื้นที่ควบคุมได้ดีกว่าการกำจัดซากเอง ความผิดพลาดที่อันตรายคือการใช้ยาหลายชนิดเพื่อ “ประคองอาการ” แล้วปล่อยให้ไก่เดินปะปนกับฝูง เพราะทำให้เสียเวลาในการสอบสวนโรคและเพิ่มการปนเปื้อนบนพื้นคอก

3 สิ่งที่สำคัญที่สุดในการป้องกันไข้หวัดนกคืออะไร?

สามปัจจัยหลักคือการแยกไก่ใหม่ 30 วัน การทำความสะอาดตามลำดับที่ถูกต้อง และการป้องกันไม่ให้นกป่าหรือบุคคลภายนอกเข้าถึงฝูง ทั้งสามอย่างลดโอกาสนำเชื้อเข้าสู่คอกได้มากกว่าการพึ่งอาหารเสริมหรือยาปฏิชีวนะ

1. กักกันไก่ใหม่ครบ 30 วัน

ไก่ใหม่ควรอยู่ในคอกกักกันที่แยกจากฝูงเดิม โดยมีภาชนะอาหาร น้ำ และอุปกรณ์ดูแลเฉพาะ จุดกักกันควรอยู่ปลายทางของเส้นทางดูแล กล่าวคือผู้เลี้ยงดูไก่สุขภาพดีก่อน แล้วจึงดูไก่กักกันเป็นลำดับสุดท้าย หลังเสร็จงานต้องเปลี่ยนรองเท้า ล้างมือ และทำความสะอาดอุปกรณ์ ไม่ควรให้ไก่ใหม่สัมผัสพื้น สนาม หรือกรงของไก่เดิมแม้เพียงช่วงสั้น ๆ

ระยะ 30 วันไม่ใช่ตัวเลขรับรองว่าไก่ปลอดโรคแน่นอน แต่เป็นช่วงเฝ้าระวังที่ช่วยให้เห็นอาการผิดปกติและลดการนำเชื้อเข้าฝูง หากไก่มาจากพื้นที่มีรายงานโรค หรือเดินทางผ่านตลาดหลายแห่ง ควรปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องการตรวจและระยะกักกันที่เหมาะสมเพิ่มเติม ข้อมูลสำคัญที่ควรบันทึกมีวันที่รับไก่ อุณหภูมิและอาการรายวัน ปริมาณอาหาร น้ำหนักโดยประมาณ มูล และประวัติการฉีดวัคซีน อย่าสับสนระหว่างวัคซีนโรคอื่นกับวัคซีนไข้หวัดนก เพราะการใช้วัคซีนต้องเป็นไปตามคำสั่งและโครงการของหน่วยงานรัฐ ไม่ควรซื้อมาใช้เอง

2. ล้างก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ

การฉีดน้ำยาฆ่าเชื้อบนมูล ดิน หรือเศษอาหารไม่ได้ให้ผลเต็มที่ เพราะอินทรียวัตถุอาจบดบังพื้นผิวที่ต้องการฆ่าเชื้อ ขั้นตอนที่ถูกต้องคือเก็บมูลและเศษสกปรกออก ล้างด้วยน้ำและสารทำความสะอาด รอให้พื้นผิวสะอาด แล้วใช้น้ำยาฆ่าเชื้อตามฉลาก จากนั้นปล่อยให้แห้งก่อนนำไก่กลับเข้าไป หลักการนี้ใช้กับกรง ถาดอาหาร พื้นคอก และรองเท้าบูต

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยทางชีวภาพระดับฟาร์ม เพราะการควบคุมการเคลื่อนย้ายและสุขอนามัยเป็นด่านแรกของการลดโรค ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยคือผสมน้ำยาเข้มข้นกว่าฉลาก โดยคิดว่าจะฆ่าเชื้อได้ดีขึ้น แต่กลับเพิ่มความเสี่ยงต่อผิวหนัง ระบบหายใจ และวัสดุในโรงเรือน ขณะเดียวกันการผสมน้ำยาหลายชนิดอาจเกิดไอระเหยอันตรายได้ ควรใช้ผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียน อ่านเวลาสัมผัสบนฉลาก และไม่ให้น้ำยาปนในรางน้ำของไก่

3. ปิดทางนกป่าและควบคุมคน

โรงเรือนควรมีตาข่ายละเอียดที่สมบูรณ์ ไม่มีช่องโหว่เหนือหลังคาและบริเวณรางอาหาร แหล่งน้ำควรเป็นน้ำสะอาดจากระบบที่ควบคุมได้ ไม่ใช่น้ำจากบ่อหรือภาชนะเปิดซึ่งนกป่าเข้าถึงได้ อาหารต้องเก็บในภาชนะปิด และควรกวาดเมล็ดอาหารที่ตกพื้นทันทีเพื่อลดการดึงดูดนก หนู และสัตว์พาหะ

กำหนดรองเท้าเฉพาะคอกและจำกัดผู้เข้าเยี่ยม โดยเฉพาะผู้ที่เพิ่งไปตลาดสัตว์ปีก ฟาร์ม หรือสนามชนไก่ หากต้องต้อนรับบุคคลภายนอก ควรให้เปลี่ยนรองเท้า สวมเสื้อคลุม และล้างมือก่อนเข้าพื้นที่ แผนผังทางเดินแบบ “สะอาดไปสกปรก” ช่วยลดการเดินย้อนกลับได้ดีกว่าการติดป้ายเพียงอย่างเดียว นี่เป็นข้อมูลเชิงปฏิบัติที่หลายคู่มือพูดถึงน้อย: ควรวางถังขยะ มูลไก่ และจุดล้างรองเท้าไว้นอกแนวคอก ไม่ใช่ในทางเดินกลาง เพราะคนจะผ่านสิ่งปนเปื้อนซ้ำทุกครั้งที่เข้าออก

ข่าวไก่ชนเหมาะใช้เป็นแหล่งอ่านต่อเรื่องการดูแลร่างกายและการฝึก แต่การวินิจฉัยหรือการควบคุมโรคระบาดต้องยึดคำแนะนำของสัตวแพทย์และกรมปศุสัตว์เป็นหลัก

เรียนรู้เพิ่มเติม

ผู้เลี้ยงสวมรองเท้าบูตและถุงมือกำลังล้างกรงไก่ชนด้วยน้ำสะอาดหลังเก็บมูลออก

กรณีไหนที่มักพลาด และควรทำอย่างไร?

ข้อผิดพลาดสำคัญคือคิดว่าไก่ที่ยังแข็งแรงไม่แพร่เชื้อ ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อผิดวิธี กักกันไก่ใหม่ไม่ครบ 30 วัน และเคลื่อนย้ายซากหรือไก่ป่วยไปขาย การแก้ปัญหาต้องเริ่มด้วยการหยุดการแพร่เชื้อและขอคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ ไม่ใช่เพิ่มยาเอง

เมื่อไก่ป่วยหลังกลับจากสนามหรือการเดินทาง

ให้แยกไก่ที่มีอาการทันทีและถือว่าไก่ร่วมกรงเป็นกลุ่มสัมผัส หยุดนำไก่ทุกตัวออกจากพื้นที่จนกว่าจะได้รับคำแนะนำจากสัตวแพทย์ จดเวลาที่เริ่มมีอาการ จำนวนไก่ป่วย อัตราการตาย แหล่งเดินทาง และผู้ที่เข้าออกคอก ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เจ้าหน้าที่ประเมินความเชื่อมโยงได้รวดเร็วขึ้น

ห้ามนำไก่ไปปล่อยในพื้นที่อื่นเพื่อ “ดูอาการ” ห้ามขายไก่ที่เริ่มซึม และห้ามทิ้งซากลงคลองหรือกองขยะทั่วไป การจัดการซากต้องทำตามคำแนะนำของปศุสัตว์พื้นที่ เพราะวิธีฝังหรือทำลายอาจแตกต่างตามสภาพดิน แหล่งน้ำ และสถานการณ์ระบาด หากมีผู้สัมผัสไก่ป่วยแล้วเกิดไข้ ไอ เจ็บคอ ตาแดง หรือหายใจลำบาก ควรสวมหน้ากากและพบแพทย์ พร้อมแจ้งประวัติการสัมผัสสัตว์ปีกอย่างชัดเจน ตามคำแนะนำของ กระทรวงสาธารณสุข การแจ้งประวัตินี้สำคัญกว่าการซื้อยากินเอง เพราะแพทย์ต้องประเมินความเสี่ยงจากสายพันธุ์และพื้นที่

เมื่อฝนตก น้ำขัง หรืออากาศร้อนชื้น

ฝนไม่ได้สร้างไวรัสขึ้นมาเอง แต่ทำให้พื้นเละ น้ำขัง และรองเท้าพามูลสัตว์ไปยังคอกอื่นได้ง่ายขึ้น หลังฝนตกควรตรวจรอยรั่ว ตาข่าย หลังคา รางน้ำ และบริเวณที่ไก่เดินเหยียบ ถ้าน้ำจากภายนอกไหลเข้าคอก ให้กันพื้นที่นั้นออกจากฝูงและทำความสะอาดเมื่อพื้นปลอดภัยแล้ว ช่วงอากาศร้อนชื้นยังทำให้ความเครียดของไก่เพิ่มขึ้นและอาการป่วยบางชนิดรุนแรงขึ้น จึงควรจัดร่มเงา อากาศถ่ายเท และน้ำดื่มสะอาด แต่ไม่ควรใช้พัดลมเป่าฝุ่นมูลไก่ฟุ้งทั่วโรงเรือน

จุดที่มักถูกมองข้ามคือถาดรองเท้าฆ่าเชื้อ หากมีโคลนและมูลสะสม น้ำยาจะเจือจางและประสิทธิภาพลดลง ควรเปลี่ยนน้ำยาเมื่อสกปรก ทำความสะอาดถาดตามรอบ และกำหนดผู้รับผิดชอบตรวจทุกวัน นอกจากนี้อย่าใช้ถาดเดียวกันทั้งทางเข้าและทางออก เพราะรองเท้าจากพื้นที่สกปรกอาจนำเชื้อกลับเข้าสู่พื้นที่สะอาดได้ การแบ่งสองจุดและติดป้ายทิศทางเป็นการปรับเล็ก ๆ ที่ลดความผิดพลาดได้จริงในงานประจำ

วิธีจัดโรงเรือนไก่ชนให้สะอาดและอากาศถ่ายเท

โรงเรือนไก่ชนหลังฝนตกมีพื้นระบายน้ำดี ตาข่ายปิดสนิท และถังอาหารวางในจุดแห้ง

หากพบไก่ตายผิดปกติ อย่ารอให้ครบจำนวนตามความเชื่อส่วนตัว เพราะไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกฝูง สายพันธุ์ ขนาดคอก อายุไก่ และโรคพื้นฐานแตกต่างกัน คำแนะนำจากองค์การอนามัยโลกที่ควรจำคือ “หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ปีกที่ป่วยหรือตายโดยไม่จำเป็น” และหากหลีกเลี่ยงไม่ได้ควรใช้อุปกรณ์ป้องกันพร้อมล้างมือทันที

เรียนรู้เพิ่มเติม

บทสรุป: ระบบ 30 วันคุ้มค่ากว่าการแก้โรคภายหลังหรือไม่?

ระบบกักกัน 30 วันและการควบคุมสุขอนามัยคุ้มค่ากว่าการปล่อยให้โรคแพร่ เพราะลดความสูญเสียจากการตาย การหยุดเคลื่อนย้าย และความเสี่ยงต่อคน แม้ไม่มีระบบใดรับประกันศูนย์เปอร์เซ็นต์ แต่การแบ่งพื้นที่และบันทึกทุกวันทำให้พบความผิดปกติเร็วขึ้น

สำหรับผู้เลี้ยงไก่ชน ให้เริ่มจากสิ่งที่ตรวจสอบได้ภายในวันนี้ ได้แก่ ปิดช่องตาข่าย เก็บอาหารในภาชนะมีฝา แยกรองเท้าคอก ล้างและฆ่าเชื้อกรง จัดคอกกักกัน และทำตารางตรวจอาการ 30 วัน หากมีการเดินทางไปจังหวัดอื่น ตลาดสัตว์ปีก หรือสนามชนไก่ ให้เพิ่มการสังเกตไก่และคนดูแลหลังกลับมา อย่าตีความคำว่า “แข็งแรง” จากน้ำหนักหรือความคึกคักเพียงอย่างเดียว เพราะไก่บางตัวอาจอยู่ในระยะเริ่มต้นของโรค การปรึกษากรมปศุสัตว์เมื่อมีความผิดปกติไม่ใช่การทำให้ซุ้มเสียชื่อ แต่เป็นวิธีป้องกันฝูง เพื่อนบ้าน และผู้สัมผัสให้ปลอดภัยที่สุด ข่าวไก่ชนจะช่วยให้ผู้อ่านติดตามความรู้เรื่องไก่ชนได้ แต่คำสั่งควบคุมโรคต้องมาจากหน่วยงานที่มีอำนาจตามพื้นที่เสมอ

เรียนรู้เพิ่มเติม

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ไข้หวัดนกในไก่ชนคืออะไร?

ตอบ: ไข้หวัดนกในไก่ชนคือโรคติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่กลุ่มเอที่เกิดในสัตว์ปีก โดยสายพันธุ์ที่ถูกกล่าวถึงบ่อย ได้แก่ เอชห้าเอ็นหนึ่งและเอชเจ็ดเอ็นเก้า ไก่อาจมีอาการซึม หายใจลำบาก หน้าบวม ท้องเสีย อาการทางประสาท หรือตายกะทันหัน อย่างไรก็ตามอาการเหล่านี้คล้ายโรคสัตว์ปีกชนิดอื่น จึงยืนยันจากอาการอย่างเดียวไม่ได้ หากมีการตายผิดปกติควรหยุดเคลื่อนย้ายไก่และแจ้งปศุสัตว์อำเภอหรือจังหวัดเพื่อประเมินและเก็บตัวอย่างตามขั้นตอน

ถาม: ป้องกันไข้หวัดนกในไก่ชนต้องเริ่มจากอะไร?

ตอบ: ควรเริ่มจากการแยกไก่ใหม่ออกจากฝูงเดิมอย่างน้อย 30 วัน และใช้อุปกรณ์เฉพาะคอกกักกัน ควรดูแลไก่สุขภาพดีก่อนแล้วจึงดูไก่กักกันเป็นลำดับสุดท้าย พร้อมล้างมือและเปลี่ยนรองเท้าหลังทำงาน บันทึกอาการ อาหาร น้ำ และมูลทุกวันเพื่อเปรียบเทียบความเปลี่ยนแปลง หากไก่มาจากพื้นที่เสี่ยงหรือผ่านตลาดสัตว์ปีก ควรปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องระยะกักกันและการตรวจเพิ่มเติม

ถาม: การกักกันไก่ใหม่กับการแยกไก่ป่วยต่างกันอย่างไร?

ตอบ: การกักกันไก่ใหม่เป็นการเฝ้าระวังไก่ที่ยังไม่มีอาการ ส่วนการแยกไก่ป่วยเป็นมาตรการเร่งด่วนเมื่อพบสัญญาณผิดปกติหรือมีประวัติสัมผัสความเสี่ยง คอกกักกันควรอยู่ห่างจากฝูงเดิมและมีอุปกรณ์เฉพาะอย่างน้อย 30 วัน ขณะที่ไก่ป่วยไม่ควรถูกเคลื่อนย้ายหรือขายจนกว่าจะได้รับคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ การใช้พื้นที่เดียวกันแม้มีรั้วกั้นไม่เพียงพอ หากคนดูแลและอุปกรณ์ยังเดินข้ามระหว่างคอก

ถาม: ถ้าไก่ชนตายกะทันหันควรทำอย่างไร?

ตอบ: ให้หยุดเคลื่อนย้ายไก่ ปิดพื้นที่ และติดต่อปศุสัตว์ในพื้นที่ทันที ห้ามผ่าซาก ขนซากไปทิ้ง หรือให้สุนัขและสัตว์อื่นเข้าถึง เพราะอาจทำให้เชื้อกระจายและทำลายหลักฐานในการตรวจสอบ ผู้ดูแลควรสวมถุงมือ หน้ากาก และรองเท้าที่ถอดล้างได้ พร้อมจดจำนวนไก่ตาย เวลาเริ่มพบอาการ แหล่งที่มา และประวัติการเดินทาง หากผู้สัมผัสมีไข้ ไอ หายใจลำบาก หรือตาแดง ต้องพบแพทย์และแจ้งการสัมผัสสัตว์ปีกโดยเร็ว

ถาม: ต้องใช้น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดใดและมีค่าใช้จ่ายเท่าไร?

ตอบ: ควรใช้น้ำยาฆ่าเชื้อที่ขึ้นทะเบียนและใช้ตามฉลาก ไม่ควรกำหนดชนิดหรือความเข้มข้นจากการคาดเดา ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับขนาดซุ้ม จำนวนคอก และประเภทผลิตภัณฑ์ โดยควรนับรวมถุงมือ หน้ากาก แปรง ถังล้าง และรองเท้าเฉพาะพื้นที่ด้วย ก่อนฆ่าเชื้อต้องเก็บมูลและล้างคราบสกปรกออก เพราะการฉีดน้ำยาบนพื้นผิวที่มีอินทรียวัตถุอาจลดประสิทธิภาพ ห้ามผสมน้ำยาหลายชนิดและห้ามเทลงรางน้ำไก่

ถาม: อาหารเสริมหรือยาปฏิชีวนะป้องกันไข้หวัดนกได้หรือไม่?

ตอบ: อาหารเสริมและยาปฏิชีวนะไม่สามารถป้องกันหรือกำจัดไวรัสไข้หวัดนกได้ การเสริมวิตามินอาจช่วยสนับสนุนภาวะโภชนาการเมื่อใช้เหมาะสม แต่ไม่ทดแทนโรงเรือนปิด การกักกัน และการฆ่าเชื้อ ยาปฏิชีวนะใช้กับแบคทีเรียบางชนิดเท่านั้น และควรใช้ภายใต้คำแนะนำของสัตวแพทย์ การพึ่งยาอาจทำให้ผู้เลี้ยงชะลอการแจ้งโรคและปล่อยให้ไก่ป่วยสัมผัสฝูง ดังนั้นเมื่อพบตายผิดปกติควรให้ความสำคัญกับการแยกพื้นที่และติดต่อกรมปศุสัตว์ก่อนเสมอ

คำถามสุขภาพไก่ชนที่ผู้เลี้ยงควรรู้

§
❦

ข่าวไก่ชน · Editorial Archive

บทความที่เกี่ยวข้อง